Enerji Piyasalarında Dâhili Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Yeni Esaslar

Giriş

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (“EPDK”) bünyesindeki Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (“Kurul”), 20 Ekim 2026 tarihli ve 33406 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 15 Ekim 2026 tarihli ve 14967 sayılı Kararı (“Karar”) ile enerji ve çevresel piyasalarda kamuya açıklanması gereken dâhilî bilgilere ilişkin Asgari Veriler Listesi’ni belirledi. Karar ile piyasa katılımcılarının Dâhilî Bilgi Platformu üzerinden açıklamakla yükümlü oldukları bilgiler somutlaştırılırken, arıza ve bakım dâhil kapasite kullanımındaki değişikliklere ilişkin açıklamalar için en geç bir saatlik süre öngörüldü.

Düzenlemenin Kapsamı

Karar, 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik’in (“Yönetmelik”) 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kamuya açıklanması gereken dâhilî bilgilerin kapsamını somutlaştırmaktadır. Bu kapsamda, elektrik ve doğal gaz piyasalarının yanı sıra Emisyon Ticaret Sistemi (“ETS”) ve Organize Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti (“YEK-G”) piyasalarına ilişkin toplam 19 veri kategorisi belirlenmiştir.

Asgari Veriler Listesi kapsamında özellikle aşağıdaki bilgiler öne çıkmaktadır:

• Elektrik üretim ve depolama tesislerinin bakım veya arıza nedeniyle emre amade olamaması ve kapasite değişiklikleri,
• Elektrik üretim tesislerinin nihai yıllık devre dışı olma planları,
• Yeni tesislerin devreye alınması, tesis devirleri ve lisans işlemleri,
• Elektrik iletim şebekesi ve enterkonneksiyonlara ilişkin bakım, arıza ve kapasite kısıtları,
• Doğal gaz üretim, depolama, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve iletim faaliyetlerinde kapasite kullanımını etkileyen kısıtlar,
• ETS kapsamındaki tesislerin faaliyetlerini ve sera gazı emisyonlarını etkileyebilecek önemli değişiklikler ile YEK-G sistemine ilişkin belirli üretim bilgileri.

Açıklama yükümlülüğü, ilgili veri kategorisine göre üretim, depolama, iletim, dağıtım, tedarik, toptan satış ve toplayıcı lisansı sahipleri başta olmak üzere ilgili piyasa katılımcılarını kapsamaktadır.

Kapasite Değişikliklerinde Bir Saatlik Açıklama Süresi

Karar uyarınca, Asgari Veriler Listesi’nin 1, 2, 3 ve 8 numaralı kategorilerinde belirlenen eşik değerler bakımından tesis bazında 30 MW ve üzeri, portföy bazında ise 50 MW ve üzeri güç değişiklikleri esas alınmaktadır. İlgili eşik değerlerin üzerinde kalınan durumlarda, bilgilerin kamuya açıklanmamış olması ve gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi muhtemel bir olaya ilişkin bulunması koşullarıyla açıklama yükümlülüğü doğmaktadır. Bununla birlikte, eşik değerlerin altında kalan olaylar ile diğer veri kategorilerindeki bilgiler de Yönetmelik’teki dâhilî bilgi tanımının unsurlarını taşımaları hâlinde kamuya açıklanmalıdır.[1]

Karar’ın en önemli düzenlemelerinden biri, açıklama sürelerine ilişkindir. Buna göre, arıza ve bakım dâhil olmak üzere tesislerin kapasite kullanım durumundaki değişikliklere ilişkin bilgilerin, ilgili durum veya olayın ortaya çıkmasından itibaren en geç bir saat içerisinde Dâhilî Bilgi Platformu üzerinden kamuya açıklanması gerekmektedir.

Elektrik üretim tesislerinin nihai yıllık devre dışı olma planına ilişkin bilgiler ile Yönetmelik’in 5. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi kapsamında yer alan, piyasa katılımcılarına ait tesislerin planlı ya da plansız olarak elverişli olmaması da dâhil olmak üzere tesislerin üretim, depolama, tüketim ve iletim kapasitesi ve kullanımıyla ilgili bilgiler dışındaki diğer bilgilerin ise mümkün olan en kısa süre içerisinde açıklanması öngörülmektedir.

Yükümlülüklerin İhlalinde İdari Para Cezaları

23 Mayıs 2026 tarihli ve 33262 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlük tarihi 1 Ocak 2027 olarak değiştirilen Yönetmelik, dâhilî bilgilerin açıklanmasına ilişkin yükümlülüklerin ihlali hâlinde uygulanacak idari yaptırımları da düzenlemektedir.

Bu kapsamda, Yönetmelik’in 13. maddesi uyarınca, dâhilî bilgilerin açıklanması yükümlülüğünü ihlal eden piyasa katılımcılarına 2.509.800 TL’ye kadar idari para cezası uygulanması öngörülmektedir. Dâhilî bilgi suistimali ve piyasa manipülasyonu niteliğindeki fiiller bakımından ise piyasa katılımcılarına 25.098.000 TL’ye kadar, bu fiilleri işleyen gerçek kişilere 2.509.800 TL’ye kadar idari para cezası uygulanabilecektir.

Ayrıca, ihlal sonucunda menfaat elde edilmesi veya zarara sebebiyet verilmesi hâlinde uygulanacak idari para cezasının söz konusu menfaat veya zararın iki katından az olamayacağı düzenlenmiştir. Dâhilî bilgi suistimali ve piyasa manipülasyonu fiillerinin girişim aşamasında kalması durumunda ise ilgili hükümlerde öngörülen tutarların yarısına kadar idari para cezası uygulanabilecektir.

Belirtilen azami idari para cezası tutarları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında güncellenecektir. İdari para cezasının belirlenmesinde ihlalin ağırlığı ve süresi, kusurun derecesi, ihlalin piyasa ve piyasa fiyatları üzerindeki etkisi, tekerrürün varlığı, ihlal tarihinden önceki takvim yılında ilgili piyasada elde edilen net satış hasılatı ve ihlal konusu fiille ilgili gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla EPDK ile gösterilen iş birliği dikkate alınacaktır.

Piyasa Katılımcıları Açısından Uyum Yükümlülükleri

Yeni düzenleme, özellikle elektrik üretim ve depolama şirketleri ile birden fazla tesisten oluşan portföyleri yöneten piyasa katılımcıları açısından operasyonel süreçlerin gözden geçirilmesini gerektirmektedir. Bu kapsamda şirketlerin, lisans ve tesis bazında açıklama yükümlülüklerini belirlemeleri, kapasite değişiklikleri ve arızalara ilişkin iç bildirim mekanizmalarını oluşturmaları ve bir saatlik süreye uyulmasını sağlayacak sorumluluk dağılımını yapmaları önem taşımaktadır.

Ayrıca, eşik değerlerin altında kalan olayların dâhilî bilgi niteliği taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesi ve bu değerlendirmelerin kayıt altına alınması, mevzuata uyumun sağlanması ve olası ihlallerin önlenmesi bakımından faydalı olacaktır. Karar kapsamında, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ) nezdinde piyasa katılımcısı olmayan tüzel kişilere ait ilgili bilgilerin de muhatap piyasa katılımcısı tarafından kendisini ilgilendiren kısmıyla sınırlı olarak açıklanması öngörülmektedir. Bu nedenle üçüncü taraflarla yürütülen faaliyetlerde bilgi paylaşım süreçlerinin ve sözleşmesel düzenlemelerin gözden geçirilmesi önem taşımaktadır.

Sonuç

EPDK’nin yeni Karar’ı, enerji ve çevresel piyasalarda bilgi şeffaflığını artırmayı ve piyasa katılımcılarının fiyatları etkileyebilecek bilgilere eşit ve zamanında erişimini sağlamayı amaçlamaktadır. Özellikle kapasite değişikliklerine ilişkin bir saatlik açıklama süresi, ilgili şirketler bakımından hızlı ve etkin iç bildirim mekanizmalarının oluşturulmasını önemli hâle getirmektedir. Bu doğrultuda, düzenleme kapsamındaki piyasa katılımcılarının Yönetmelik’in 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesinden önce mevcut raporlama ve iç kontrol süreçlerini gözden geçirmeleri, açıklama yükümlülüklerini belirlemeleri ve ilgili personelin sorumluluklarını netleştirmeleri, mevzuata uyumun sağlanması ve olası yaptırım risklerinin önüne geçilmesi açısından önem taşımaktadır.

Karar metninin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.